Gmina Łopiennik Górny posiada punkt konsultacyjno-informacyjny Programu „Czyste Powietrze”
PODSTAWOWE INFORMACJE O PROGRAMIE „CZYSTE POWIETRZE”:
„Czyste Powietrze” to kompleksowy program, którego celem jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Narzędziem w osiągnięciu celu jest dofinansowanie przedsięwzięć realizowanych przez beneficjentów uprawnionych do podstawowego poziomu dofinansowania oraz beneficjentów uprawnionych do podwyższonego poziomu dofinansowania. Program skierowany jest do osób fizycznych, które są właścicielami/współwłaścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub wydzielonego w takim budynku lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą.
Zmiany w programie Czyste Powietrze. Od 20 lipca 2026 r. łatwiej skorzystasz z dotacji.
Łatwiejszy dostęp do programu dla właścicieli domów, wyższe wsparcie na termomodernizację i więcej czasu na realizację inwestycji – to zmiany w programie Czyste Powietrze, które zaczną obowiązywać od 20 lipca 2026 r.
– Nie poprzestajemy na reformie z ubiegłego roku, ale konsekwentnie rozwijamy i zmieniamy program. Odpowiadamy na zgłaszane potrzeby mieszkańców oraz gmin i dlatego wprowadzamy od 20 lipca zmiany, które ułatwią dostęp do wsparcia. Priorytetem pozostaje dla nas bezpieczeństwo beneficjentów i jakość wykonywanych prac, tak by program rzeczywiście przyczyniał się do podnoszenia jakości życia i nie narażał na wysokie rachunki – mówi Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW.
Najważniejsze zmiany:
- Łatwiejszy dostęp do programu – nowe wyjątki od zasady 3 lat własności,
- Wyższe wsparcie na termomodernizację – dodatkowe 10% na wybrane prace,
- Więcej czasu na realizację prac objętych zaliczką – 180 zamiast 120 dni,
- Łatwiejsze uzyskanie dokumentacji – więcej osób uprawnionych do potwierdzania wykonanych prac,
- Bardziej efektywne źródła ciepła – po 2026 r. koniec wsparcia dla ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła.
– Widzimy, że duża reforma programu wprowadzona w ubiegłym roku efektywnie ograniczyła nadużycia i podniosła jakość dofinansowanych inwestycji. Teraz, po szerokich konsultacjach społecznych, wprowadzamy pakiet ułatwień. Pamiętajmy, że Czyste Powietrze to nie tylko statystyki, tylko realne inwestycje na lata, zaś bezpieczeństwo beneficjentów to fundament naszego programu – mówi Robert Gajda, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW. – Jednocześnie pracujemy nad kolejnymi rozwiązaniami, takimi jak bon na audyt energetyczny, który zostanie poddany dodatkowym, szczegółowym konsultacjom z samorządami, naszymi partnerami w programie – dodaje.
Łatwiejszy dostęp do dotacji dla części właścicieli nieruchomości
Jedną z najważniejszych zmian jest rozszerzenie wyjątków od obowiązującej zasady posiadania nieruchomości przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Z programu będą mogły skorzystać również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a także właściciele lub współwłaściciele nieruchomości od co najmniej roku, którzy nabyli minimum 50 proc. udziałów w drodze zakupu lub darowizny od rodziców lub dziadków. Dzięki temu z programu łatwiej będą mogli skorzystać m.in. nowi właściciele starszych domów wymagających termomodernizacji.
Wyższe dotacje na termomodernizację
O 10 proc. wzrosną maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na: ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych oraz wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. Podwyżka jest odpowiedzią na wzrost kosztów realizacji inwestycji w ostatnim czasie. Poprzedziła ją analiza danych GUS, ofert rynkowych oraz kosztów wynikających z wypłaconych i bieżących wniosków o płatność.
Nowe limity obejmują m.in.: ocieplenie ścian – do 275 zł/m², stolarkę okienną – do 1320 zł/m², stolarkę drzwiową – do 2750 zł/m² (w najwyższym poziomie dofinansowania). Analogicznie zwiększono maksymalne kwoty w podstawowym i podwyższonym poziomie dofinansowania.
Więcej czasu na zakończenie inwestycji
Beneficjenci korzystający z prefinansowania, od 20 lipca będą mieli więcej czasu na realizację prac objętych zaliczką – termin zostanie wydłużony ze 120 do 180 dni. Z tego rozwiązania będą mogli skorzystać również ci, którzy mają już podpisane umowy w naborze od 31 marca 2025 r. (konieczna będzie zmiana zawartej umowy).
Prostsze potwierdzanie wykonania inwestycji
Dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła oraz dostosowanie przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale również osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Rozwiązanie ułatwi i przyspieszy rozliczanie inwestycji.
Pozostałe zmiany od 20 lipca
Pakiet zmian obejmuje również m.in. wprowadzenie możliwości przygotowania przez beneficjentów korzystających z pomocy operatorów roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD) oraz doprecyzowanie możliwości uzyskania dotacji na urządzenia znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.
Zmiany dotyczące urządzeń grzewczych
Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 r., program nie będzie już wspierał ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Oznacza to koncentrację wsparcia na rozwiązaniach zapewniających najwyższą efektywność energetyczną i najlepsze efekty ekologiczne.
Fundamenty reformy programu bez zmian
Reforma programu, obowiązująca od 31 marca 2025 r., uporządkowała zasady wsparcia i wprowadziła rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo beneficjentów. Nadal obowiązują m.in. obowiązkowy audyt energetyczny, świadectwo charakterystyki energetycznej, system operatorów, limity kosztów kwalifikowanych, zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”, brak dofinansowania do kotłów gazowych oraz dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe.
Program potrzebny bardziej niż kiedykolwiek
Od 2018 r. Czyste Powietrze pozostaje największym w historii Polski programem wsparcia termomodernizacji domów jednorodzinnych. Pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska program wdraża Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który odpowiada za przygotowanie zasad, w tym dokumentacji i wytycznych, pozyskuje również – we współpracy z odpowiednimi resortami – źródła na finansowanie programu. Z kolei wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) jako odrębne, niezależne od NFOŚiGW jednostki, zajmują się przyjmowaniem, rozpatrywaniem, rozliczaniem wniosków o dofinansowanie i wypłatą środków w programie na terenie swoich województw.
W programie Czyste Powietrze zawarto dotychczas 971 tys. umów o dofinansowanie, z czego zakończono ponad 645 tys. Dotychczas w programie wypłacono łącznie prawie 22 mld zł, z czego ponad połowę w ostatnich dwóch latach.
W nowej odsłonie programu obowiązującej od 31 marca 2025 r. przyjęto 70 tys. wniosków, podpisano 53 tys. umów na 3,3 mld zł. Obecny program z budżetem 10 mld zł finansowany jest ze środków Funduszu Modernizacyjnego.
Program realizowany jest we współpracy z samorządami – w gminach działa ponad 2 tys. punktów konsultacyjno-informacyjnych oraz ponad 1,4 tys. gmin-operatorów, a ok. 44% nowych wniosków składanych jest z ich udziałem.
Dzięki programowi do tej pory wymieniono ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła, tzw. kopciuchów, których użytkowanie jest głównym powodem smogu w Polsce. Program Czyste Powietrze pozostaje potrzebny i będzie nadal rozwijany, aby skuteczniej wspierać termomodernizację domów i poprawę jakości powietrza.
UWAGA WAŻNA INFORMACJA
Jeżeli złożyłeś lub planujesz w najbliższym czasie złożenie wniosku o płatność w ramach Programu Priorytetowego Czyste Powietrze rozliczającego następujące inwestycje:
- ocieplenie przegród budowlanych,
- wymianę stolarki okiennej,
- wymianę stolarki drzwiowej,
- wymianę bramy garażowej,
- montaż wentylacji mechanicznej,
- montaż rekuperatora ściennego,
wejdź w poniższy link i zapoznaj się z tabelą kosztów jednostkowych dla termomodernizacji domu:
https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/przyspieszamy-wycene
Jeżeli poniesione w ramach inwestycji koszty przekraczają wskazane w tabeli wartości rekomendowanych kosztów kwalifikowanych to w celu przyspieszenia oceny Twojego wniosku, a tym samym szybszej wypłaty dotacji, już teraz dołącz lub doślij do swojego wniosku o płatność następujące dokumenty:
- szczegółową specyfikację poniesionych kosztów (w postaci np. kosztorysu, opisu faktur, zestawienia wykonanych elementów wraz ze wskazanymi kosztami dla poszczególnych pozycji) realizacji zakresu rzeczowego z uwzględnieniem/rozbiciem na ceny netto/brutto za materiały oraz za usługę montażu,
- pisemne wyjaśnienie konieczności przeprowadzenia prac zgodnie z przedstawionymi powyżej dokumentami,
- dokumentację fotograficzną zrealizowanego zakresu rzeczowego.
Jasne zasady i stabilne źródło finansowania – nowa odsłona programu Czyste Powietrze
31 marca 2025 r. ruszył nabór wniosków w nowej odsłonie programu Czyste Powietrze. Dzięki reformie programu ukierunkowano pomoc na osoby szczególnie narażone na ubóstwo energetyczne, uszczelniono zasady dofinansowań, wzmocniono rolę gmin w programie przez powierzenie im roli operatorów. Budżet programu został zasilony 10 mld zł bezzwrotnych dotacji ze środków Funduszu Modernizacyjnego.
- Pracując nad reformą programu Czyste Powietrze kierowaliśmy się trzema kluczowymi priorytetami –przede wszystkim walką z ubóstwem energetycznym przez realne wsparcie dla najbardziej potrzebujących. Naszym celem było także wyeliminowanie tzw. rachunków grozy przez wprowadzenie obowiązkowego standardu energetycznego budynku i racjonalizację wydatków, tak, by nie dochodziło do nadużyć – powiedziała Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska.
- Dzisiaj prezentujemy nową odsłonę programu Czyste Powietrze – efekt determinacji, ciężkiej pracy i szeroko zakrojonych konsultacji z ekspertami oraz przedstawicielami społeczeństwa. Była to długa droga, ale dzięki podjętym reformom zapewniamy, że program stanie się bardziej efektywny, uczciwy i dostępny dla tych, którzy najbardziej go potrzebują i dofinansowanie trafi tam, gdzie jest najbardziej potrzebne, a pieniądze publiczne będą wydawane mądrze i transparentnie – powiedziała Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
- Program Czyste Powietrze jest największym przedsięwzięciem, jakie realizuje NFOŚiGW we współpracy z WFOŚiGW – mówi Stanisław Mazur, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie. - Nasz Fundusz jako odrębna, niezależna jednostka, zajmuje się przyjmowaniem, rozpatrywaniem, rozliczaniem wniosków o dofinansowanie i wypłatą środków w programie na terenie województwa lubelskiego – dodaje.
Co nowego w programie?
-
Obowiązkowe potwierdzenie standardu energetycznego przed i po inwestycji.
-
Warunki najwyższego dofinansowania uzależnione od kryterium dochodowego i standardu energetycznego budynku.
-
Ogólnopolski system operatorów - bezpłatne wsparcie dla beneficjentów najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania. Operatorzy programu bezpłatnie pomogą osobom o najniższych dochodach na ścieżce dofinansowania, realizacji przedsięwzięcia i jego rozliczenia. Operatorami w pierwszej kolejności będą gminy i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW).
-
Racjonalizacja wydatków - maksymalne kwoty dotacji w poszczególnych rodzajach kosztów kwalifikowanych, w tym limity dotacji jednostkowych na m2 powierzchni ocieplenia.
Dla kogo program Czyste Powietrze?
Nowa odsłona programu skierowana jest do osób fizycznych, które są właścicielami lub współwłaścicielami domu jednorodzinnego lub wydzielonego w nim lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą. Minimalny okres tej własności musi wynosić 3 lata przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Wymóg ten nie dotyczy sytuacji spadkowych.
Na jeden budynek lub lokal mieszkalny można dostać jedno dofinansowanie, a beneficjentem można być tylko raz.
Dotacja jest wypłacana przez WFOŚiGW w całości lub w maksymalnie trzech częściach. Do dofinansowania kwalifikują się inwestycje tylko w tych budynkach, które uzyskały pozwolenie na budowę do 31.12.2020 r. Dopuszcza się pozostawienie kominków wykorzystywanych na cele rekreacyjne, ale pod warunkiem, że spełniają wymagania ekoprojektu oraz docelowe wymogi uchwał antysmogowych obowiązujących na danym terenie oraz nie są głównym źródłem ogrzewania.
Wyższe progi dochodowe
Program zakłada trzy poziomy dofinansowania według progów dochodowych w gospodarstwie domowym, które zostały podwyższone.
-
Poziom najwyższy – do 100% kosztów kwalifikowanych netto – obowiązuje przy średnim miesięcznym dochodzie do 1 300 zł na osobę w gospodarstwach wieloosobowych lub do 1 800 zł w gospodarstwie domowym jednoosobowym, oraz dla tych, którzy mają ustalone prawo do jednej z czterech form zasiłku określonych w programie (tj. zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego). Roczny przychód z tytułu prowadzenia przez wnioskodawcę lub małżonka wnioskodawcy działalności gospodarczej może wynosić maksymalnie dwunastokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Dofinansowanie w najwyższym progu przewidziano tylko dla ubogich energetycznie, czyli dla właścicieli budynków lub lokali, w których zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania wynosi powyżej 140 kWh/m2 rocznie.
-
Poziom podwyższony – do 70% kosztów kwalifikowanych netto – obowiązuje przy miesięcznym dochodzie do 2 250 zł na osobę lub 3 150 zł w gospodarstwach jednoosobowych. Roczny przychód z tytułu prowadzenia przez wnioskodawcę lub małżonka wnioskodawcy działalności gospodarczej może wynosić maksymalnie czterdziestokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
-
Poziom podstawowy – dotacja do 40% kosztów kwalifikowanych netto – jest dla tych, których roczny dochód nie przekracza 135 000 zł.
Warto przypomnieć, że podatek od towarów i usług (VAT) nie jest kosztem kwalifikowanym, zatem jego koszt będzie ponosił zawsze beneficjent.
Potwierdzony standard energetyczny domu
W ramach programu wprowadzono ponadto wymóg obowiązkowego potwierdzenia standardu energetycznego budynku – zarówno przed przeprowadzeniem inwestycji, jak i po. Mają do tego posłużyć:
-
przed realizacją przedsięwzięcia – audyt energetyczny wraz z dokumentem podsumowującym audyt energetyczny (określą, jaki jest stan energetyczny budynku i jakie prace należy wykonać, żeby zmniejszyć zapotrzebowanie na energię do ogrzewania),
-
po realizacji przedsięwzięcia – świadectwo charakterystyki energetycznej (potwierdzi zmniejszenie zapotrzebowania na energię do ogrzewania).
Oba te dokumenty muszą być podpisane przez osobę wpisaną do rejestru osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej (wykaz Ministerstwa Rozwoju i Technologii na stronie: rejestrcheb.mrit.gov.pl/rejestr-uprawnionych), powinny być poprzedzone wizytą w domu. Na audyt i świadectwo można również pozyskać dotację z programu Czyste Powietrze – łącznie do 1 600 zł.
Operator. Kto to, komu i w czym może pomóc?
W ramach reformy wprowadzono ogólnopolski system operatorów. Operatorzy będą bezpłatnie wsparć beneficjenta krok po kroku, od podjęcia decyzji o dofinansowaniu, przez realizację przedsięwzięcia aż do jego zakończenia i rozliczenia. Najwyższy poziom dofinansowania będzie dostępny tylko przy wsparciu operatora. Podobna sytuacja dotyczy dotacji z prefinansowaniem. W przypadku poziomu podwyższonego będzie to opcja do wyboru.
W pierwszym etapie operatorami będą gminy i WFOŚiGW, w kolejnym również inne podmioty. Nabór na gminnych operatorów rozpoczął się 7 marca. Za swoją pracę operatorzy dostaną ryczałtowe wynagrodzenie – 1700 zł za każdego skutecznie obsłużonego beneficjenta.
Prefinansowanie na nowych zasadach
Prefinansowanie (zaliczka) w nowej odsłonie programu Czyste Powietrze możliwe jest tylko przez operatora i tylko w najwyższym oraz podwyższonym poziomie dofinansowania. Zaliczka wynosi do 35% i jest uwarunkowana przedłożeniem wraz z wnioskiem o dofinansowanie maksymalnie trzech umów z wykonawcami na realizację przedsięwzięcia. WFOŚiGW będzie wypłacał zaliczkę na konto wykonawcy na podstawie: dyspozycji beneficjenta, faktury zaliczkowej oraz listy sprawdzającej operatora, potwierdzającej spełnienie warunków programu.
Racjonalne wydatki
W nowym Czystym Powietrzu określone zostały maksymalne kwoty dotacji w poszczególnych rodzajach kosztów kwalifikowanych. Ograniczono także poziom dofinansowania do prac towarzyszących niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia, ale niebędących jego głównym elementem. Wyznaczono limity dotacji jednostkowych na metr kwadratowy powierzchni ocieplenia stropów, podłóg i ścian oraz za okna.
Lista zielonych materiałów i urządzeń tzw. lista ZUM
Beneficjenci programu Czyste Powietrze mogą skorzystać z listy ZUM, która pomaga w wyborze urządzeń i materiałów kwalifikujących się do dofinansowania. Lista ZUM jest obowiązkowa w przypadku wyboru: pomp ciepła, kotłów zgazowujących drewno oraz kotłów na pellet. Obecnie na liście znajdują się tylko te pompy ciepła, które mają badania z europejskiego laboratorium, potwierdzające zadeklarowane przez producenta parametry urządzania.
Aby uzyskać zaświadczenie o dochodach uprawniających do ubiegania się o podwyższoną, oraz najwyższą kwotę dofinansowania w ramach programu Czyste Powietrze, mieszkańcy Gminy Łopiennik Górny powinni zwrócić się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Łopiennik Górny.
DO ZŁOŻENIA WNIOSKU W PROGRAMIE CZYSTE POWIETRZE NIEZBĘDNE SĄ:
- aktualny adres e-mailowy wraz z hasłem ( niezbędny do utworzenia konta na Portalu Beneficjenta oraz do złożenia wniosku ), bądź dane do swojego profilu zaufanego
- PESEL swój oraz współmałżonka/współmałżonki
- numer księgi wieczystej / dokument potwierdzający prawo własności budynku mieszkalnego (jeśli dla budynku lub nieruchomości gruntowej nie została założona księga wieczysta np. akt notarialny lub inny dokument potwierdzający prawo własności budynku )
- numer działki
- przybliżony rok budowy domu/ wystąpienia o pozwolenie na budowę
- powierzchnia całkowita budynku/lokalu mieszkalnego w m2
- wartość dochodu/rodzaj PIT
- numer rachunku bankowego do wypłaty dofinansowania
- w przypadku podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania zaświadczenie wydane przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej Łopiennik Górny zgodnie z art. 411 ust. 10g ustawy – Prawo ochrony środowiska, przez organ właściwy ze względu na adres zamieszkania wnioskodawcy, nie wcześniej niż 3 miesiące przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie, wskazujące przeciętny miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy;
- jeżeli inwestycja została już rozpoczęta, data wystawienia pierwszej faktury;
- w przypadku prowadzenia gospodarstwa rolnego, liczba ha przeliczeniowych (najlepiej zabrać ze sobą decyzje podatkową, ponieważ tam widnieje taka informacja);
- w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w budynku/lokalu mieszkalnym, powierzchnia przeznaczona pod prowadzenie tej działalności
- w przypadku ubiegania się o dofinansowanie na termomodernizację budynku, liczba m2 okien, drzwi, materiałów budowlanych wykorzystanych do np. ocieplenia ścian.
W PUNKCIE KONSULTACYJNYM PROGRAMU CZYSTE POWIETRZE:
- Dowiesz się o Programie i zasadach składania Wniosku o dofinansowanie;
- Znajdziesz materiały informacyjne o Programie Czyste Powietrze;
- Sprawdzisz, czy się kwalifikujesz do udziału w Programie;
- Uzyskasz pomoc w zakresie przygotowywania Wniosku o dofinansowanie,
- Skorzystasz z bezpiecznego pod względem poufności i ochrony danych osobowych stanowiska komputerowego z dostępem do Internetu, gdzie będziesz mógł złożyć Wniosek online i wydrukować kopię;
- Złożysz Wniosek o dofinansowanie w wersji papierowej;
- Uzyskasz pomoc przy rozliczeniu przyznanego dofinansowania, przy poprawnym wypełnianiu wniosku o płatność oraz kompletowaniu wymaganych załączników.
KONSULTACJE Z PRACOWNIKIEM PUNKTU BĘDĄ MOŻLIWE:
- Poniedziałek, wtorek, czwartek, piątek , w godzinach 1200 – 1430
(za wyjątkiem dni ustawowo wolnych od pracy, zastąpionych odpowiednio dniem poprzedzającym lub następującym po dniu wolnym)
Konsultacje będą prowadzone osobiście, po uprzednim umówieniu telefonicznym, w Gminie Łopiennik Górny, Łopiennik Nadrzeczny 3A, II piętro lub telefonicznie: (82) 577 30 04, (82) 577 31 23, (82) 577 31 60, 502 649 280, wew. 42
Kontakt e-mail: czyste.powietrze@lopiennikgorny.pl (w wiadomości prosimy podać imię i nazwisko oraz adres inwestycji)
WIĘCEJ INFORMACJI NA TEMAT PROGRAMU CZYSTE POWIETRZE ZNAJDUJĄ SIĘ NA STRONACH:
Główna strona programu „Czyste Powietrze”
Lista banków współpracująca z programem „Czyste Powietrze”
Kalkulator dotacji
Kalkulator grubości izolacji
DANE LICZBOWE DOTYCZĄCE STANU WDRAŻANIA PROGRAMU
„CZYSTE POWIETRZE”NA TERENIE GMINY ŁOPIENNIK GÓRNY:
- liczba złożonych wniosków o dofinansowanie – 214
- liczba zrealizowanych przedsięwzięć – 110
- sumaryczna kwota wypłaconych dotacji – 8 447 999,34 zł













